R/C Airplane

สวัสดีครับ ผมมักจะถูกถามอยู่เสมอว่า "ถ้าจะเริ่มกิจกรรมเครื่องบินบังคับวิทยุนี้ได้อย่างไร" "จะเริ่มจากเครื่องบินไฟฟ้าหรือน้ำมันก่อนดี" "จะต้องใช้เงินเท่าไร" "บินยากไหม" ดังนั้นผมจึงเขียนบทความนี้ขึ้นมาเพื่อเป็นข้อมูลให้กับเพื่อนๆที่สนใจกิจกรรมนี้จะได้ใช้เป็นแนวทางในการตัดสินใจได้ระดับหนึ่ง ผมเริ่มกิจกรรมเครื่องบินบังคับวิทยุอย่างไร ในปลายปี 2545 ผมเริ่มมาสนใจกิจกรรมเครื่องบินบังคับวิทยุ เพราะบังเอิญไปค้นหาข้อมูลจาก Internet แล้วไปเจอเวปไซต์ www.rcthailand.com เข้า หลังจากได้อ่านรายละเอียดต่างๆ ผมก็เลยคิดที่จะเข้าสู่กิจกรรมนี้บ้าง ตอนนั้นผมก็เหมือนเพื่อนๆหลายคนที่ยังไม่รู้อะไรเลย รู้เพียงแต่ว่าต้องมีวิทยุกับเครื่องบิน พอดีไปเจอโปรแกรมฝึกบิน FMS ซึ่งเป็น Free Software ผมเลยลอง Download มาเล่น แต่ก็พบว่าผมไม่สามารถควบคุมเครื่องบินจากแป้น Keyboard ของคอมพิวเตอร์ได้ ผมเลยคิดที่จะซื้อวิทยุก่อน ผมก็ไปที่ร้าน Futaba Hobby Shop (FHS) หน้าพันทิพย์ เจอคุณลุงเจ้าของร้านก็เลยบอกว่าจะมาซื้อวิทยุบังคับ คุณลุงถามว่าจะเอารุ่นไหน ตอนนั้นผมไม่มีความรู้เลย ขณะนั้นมีวิทยุ Futaba รุ่น Sky Sport 4 (SS4) ซึ่งมีราคาไม่แพงมาก และคนนิยมใช้ ผมก็เลยซื้อมาเครื่องหนึ่ง ในชุดก็มีเครื่องส่ง (Remote) เครื่องรับ (Receiver) และเซอร์โวอีก 4 ตัว เมื่อได้วิทยุแล้วก็ลองเอามาต่อเล่นกับโปรแกรม FMS หลังจากเล่นอยู่หลายวันผมก็ยังไม่สามารถบินได้สักที เครื่องบินตกบ้าง หลงไปบ้าง ผมเลยลองค้นหาข้อมูลทาง Internet ก็ไปพบเวปไซต์ Thai Flying Model และก็มาพบกับชมรมเครื่องบินเล็กมีนบุรีเข้า โดยที่ชมรมฯมีเครื่องบินให้ลองฝึกบินโดยคิดค่าบินแค่ 150 บาทต่อเที่ยว ผมเลยสนใจมาก เลยลองโทรไปติดต่อตามเบอร์ที่ให้ไว้ ก็ได้คุยกับพี่หมึก และก็นัดให้เข้ามาที่สนามบินฯในวันเสาร์ พอถึงวันเสาร์ผมก็รีบเข้าไป โดยผมพิมพ์แผนที่ไปด้วย ปรากฏว่าผมได้แผนที่ของสนามบินไฟฟ้ามีนบุรีแทนก็เลยไปผิดที่ แต่โชคดีที่เพื่อนๆที่สนามบินไฟฟ้ารู้จักสนามบินมีนบุรี ก็เลยบอกทางให้ สุดท้ายก็มาถึงสนามบินมีนบุรีจนได้ ได้พบกับพี่หมึก และอาจ้อย ในวันนั้นผมก็ได้ลองบินเครื่องบินถึงสองรอบ ในอาทิตย์ต่อมาผมก็ตัดสินใจที่จะซื้อเครื่องบินก็เลยบอกอาจ้อยให้จัดหาเครื่องบินให้เนื่องจากจะถูกกว่าไปซื้อเองและกลัวโดนหลอกด้วย เครื่องบินลำแรกเป็นเครื่องบินฝึกแบบปีกล่างผมตั้งชื่อว่า Phoenix (ฟีนิกส์) แต่พออาจ้อยถามถึงวิทยุ ผมก็บอกว่าผมมี SS4 อยู่ อาจ้อยบอกว่า SS4 ไม่เหมาะสำหรับเครื่องบินน้ำมันเพราะปรับแต่งยาก และไวต่อการบังคับมาก อาจ้อยยังให้เหตุผลอีกว่าเครื่องบินราคาแพงพอควร ถ้าวิทยุไม่ดีพออาจจะทำเครื่องบินตกได้ ให้คิดดูว่าคุ้มหรือไม่ หลังจากคิดอยู่นานผมก็ตัดสินใจซื้อ วิทยุใหม่เป็นรุ่น Futaba 6XHS (FF6) ซึ่งเป็น Computer Radio มีฟังก์ชั่นมาก และสามารถใช้เล่นเฮลิคอปเตอร์ได้ด้วย สิ่งจำเป็นสำหรับกิจกรรมเครื่องบินบังคับวิทยุ 1. วิทยุบังคับ - โดยปกติวิทยุเป็นอุปกรณ์สำคัญที่มีราคาแพงและต้องมีความเชื่อถือได้สูง วิทยุเป็นอุปกรณ์ที่ไม่ค่อยเปลี่ยนกันบ่อย ถ้าเรามีเครื่องบินเพิ่มขึ้นเราก็เพียงแต่ซื้อเครื่องรับใหม่แต่ยังคงใช้เครื่องส่งตัวเดิมได้ ดังนั้นถ้ามีงบประมาณมากพอก็ควรจะซื้ออย่างดีไปเลย แต่อย่างน้อยควรจะเริ่มต้นกับวิทยุที่เป็น Computer Radio ที่ใช้ระบบส่งแบบ PCM เพราะมีความเชื่อถือได้สูง และมีฟังก์ชั้นการทำงานมากมาย ซึ่งจะทำให้เราสามารถปรับแต่งเครื่องบินได้โดยง่าย 2. เวลา - ในการทำกิจกรรมใดๆก็ตาม ถ้าเราไม่มีเวลาให้กับกิจกรรมเหล่านั้น ก็จะเป็นการยากที่จะสำเร็จ กิจกรรมเครื่องบินบังคับวิทยุก็เช่นเดียวกัน การบังคับเครื่องบินดูเหมือนจะง่าย แต่จริงๆแล้วไม่ง่ายนัก แต่ก็ไม่ยากเกินไป เราต้องอาศัยการฝึกฝนบ่อยๆ 3. ผู้ฝึกสอน - ถ้าเราไม่เคยบังคับเครื่องบินมาก่อน โอกาศที่เครื่องบินจะตกพังในการบินครั้งแรกมีสูงมาก ดังนั้นครูฝึกเป็นสิ่งจำเป็นมาก เพราะนอกจากจะลดความเสียหายที่เกิดจากเครื่องบินแล้ว ยังลดการเกิดอุบัติเหตุจากเครื่องบินตกโดนสิ่งของเช่น รถยนต์ บ้าน หรือโดนคน ซึ่งทำให้เกิดการบาดเจ็บได้ นอกจากนี้คุณยังลดเวลาในการลองผิดลองถูกกว่าจะสามารถบินเป็นด้วย เรายังสามารถเรียนรู้เทคนิคต่างๆเกี่ยวกับเครื่องบินจากครูฝึกได้ เช่น การปรับแต่งเครื่องบิน การติดเครื่องยนต์ การจูนเครื่องยนต์ และเมื่อยามมีเหตุฉุกเฉินเช่น เครื่องดับ ครูฝึกก็สามารถช่วยเราได้ 4. เครื่องบิน - ถ้ามีงบประมาณมากพอ ผมขอแนะนำให้เริ่มจากเครื่องบินน้ำมัน เพราะเราจะได้ทักษะในเรื่องต่างๆเช่น การติดเครื่องยนต์ การจูนเครื่องยนต์ การปรับแต่งต่างๆ เป็นต้น เครื่องบินน้ำมันจะบินได้นิ่งกว่า สามารถสู้ลมแรงๆได้ดี การบังคับจะทำได้ง่ายกว่า บินได้นานกว่า (ราวๆ 15 นาทีต่อน้ำมันหนึ่งถัง) แต่ถ้าจะเริ่มจากเครื่องบินไฟฟ้าก็ได้ แต่ถ้าจะมาเปลี่ยนเป็นเครื่องบินน้ำมันก็ต้องฝึกบินกันใหม่ จากประสบการณ์ของผม ผมเริ่มจากเครื่องบินน้ำมัน จากนั้นผมก็สามารถบินเครื่องบินไฟฟ้าได้โดยไม่ต้องฝึกบินใหม่ ราคาของเครื่องบินน้ำมันแบบ Trainer พร้อมเครื่องยนต์จะอยู่ราวๆ 6,000 - 8,000 บาท (ลำตัวเครื่องบินกับเครื่องยนต์) และขอแนะนำให้เริ่มจากเครื่องยนต์ขนาด 0.46 ลบ.ฟุต เครื่องบินลำเล็กจะบินเร็ว ไม่เหมาะสำหรับฝึกบิน สำหรับเครื่องบินไฟฟ้าจะลำเล็กกว่า เบากว่า เวลาในการบินราวๆ 6-10 นาที เวลาลมแรงๆจะบังคับไม่ค่อยได้ มักจะโดนลมหอบไป ราคาเริ่มต้นของเครื่องบินไฟฟ้าอยู่ราวๆ 4,000 - 5,000 บาท (ตัวลำเครื่องบิน มอเตอร์และเกียร์ Speed Control และแบตเตอรี) ปกติเราจะต้องซื้อแบตเตอรี่สำหรับเครื่องบินไฟฟ้าอย่างน้อย 2 ชุด และยังมีเครื่องชาร์ตแบตเตอรี่อีก จะเห็นว่าค่าใช้จ่ายของเครื่องบินน้ำมันแพงกว่าไม่มากนัก 5. อุปกรณ์อื่นๆ - เช่น ที่จุดหัวเทียน ปั้มน้ำมัน Starter เป็นต้น ในตอนแรกยังไม่ต้องซื้อก็ได้ เราสามารถขอยืมจากเพื่อนๆที่สนามบินได้ ถ้าถามผมว่า “เครื่องบินน้ำมันกับเครื่องบินไฟฟ้าอะไรดีกว่า” ผมขอไม่แสดงความเห็นแล้วกัน แต่ผมเล่นทั้งสองอย่าง ซึ่งได้ทักษะคนละแบบ แต่ก็ทำให้สนุกได้ทั้งคู่ครับ ขอให้คิดอยู่เสมอกับกิจกรรมประเภทนี้คือ "เครื่องบินบังคับวิทยุไม่ใช่ของเล่น แต่เป็นงานอดิเรกอย่างหนึ่ง ซึ่งอาจจะเกิดอันตรายได้ทุกเมื่อหากประมาท" ต่อไปเราไปดูขั้นตอนการฝึกบินขั้นพื้นฐานกันว่ามีขั้นตอนอะไรบ้าง ขั้นตอนการฝึกบินขั้นพื้นฐาน 1. ฝึกบินวงจรในอากาศ - เป็นการฝึกเบื่องต้นเพื่อให้เรารู้จักการควบคุมเครื่องบิน ครูฝึกจะเป็นคนเอาเครื่องบินขึ้นและลงให้ และจะคอยบอกเราในขณะบินว่าจะต้องบังคับเครื่องบินอย่างไร ในกรณีครูฝึกเห็นว่าเราไม่สามารถควบคุมเครื่องบินได้ ครูฝึกจะเข้ามาควบคุมเครื่องบินแทนจนกว่าเครื่องบินกลับสู่ท่าบินปกติ ในการบินรอบแรกๆครูฝึกจะนำเครื่องบินบินอยู่สูงพอควร เพื่อให้มีเวลาแก้ไขหากมีอะไรผิดพลาด 2. ฝึกการเอาเครื่องบินขึ้น (Take off) - เมื่อครูฝึกเห็นว่าเราสามารถบังคับเครื่องบินในอากาศได้คล่องดีแล้ว ก็จะให้เราเป็นคนเอาเครื่องบินขึ้นเอง ในตอนแรกจะให้เราฝึกการบังคับเครื่องบินวิ่งไปตาม Runway ให้คล่องก่อน เมื่อคล่องดีแล้วก็จะให้ไปยืนที่ Runway ด้านหลังเครื่องบิน จากนั้นก็จะให้เร่งเครื่องให้เครื่องบินวิ่งไปตาม Runway พอได้ความเร็วก็ให้ดึง up เพื่อให้เครื่องบิน Take off แล้วก็เข้าสู่การบินวงจรตามปกติ ขั้นตอนนี้ไม่ยาก แต่ก็ต้องเรียนรู้การบังคับเครื่องบินวิ่งบน Runway 3. ฝึกการเอาเครื่องบินบินลง (Landing) - ครูฝึกจะให้เราเริ่มจากการบินเทียบสนาม (ให้เครื่องบินบินในแนว Runway) ในระดับต่ำ และมีการฝึกการร่อน (ลดกำลังเครื่องยนต์ลงต่ำสุด) ของเครื่องบินในระดับสูง เมื่อได้แนวและบินร่อนได้คล่องดีแล้ว ก็จะให้เอาเครื่องบินบินลงเอง ส่วนมากการเสียหายของเครื่องบินจะเกิดจากการฝึกบินลงมากที่สุดเพราะมีโอกาศเครื่องบินตกมากที่สุด ช่วงนี้ครูฝึกบอกอะไรต้องทำตามและต้องถูกต้องด้วยทันทีเพราะไม่มีเวลาให้ครูฝึกเข้ามาควบคุมเครื่องบินให้ นักบินใหม่ทุกคนจะมีความกลัวเครื่องบินตกตอนบินลงมากที่สุด บางคนสั่นไปทั้งตัวเลย วิธีแก้ก็คือต้องฝึกบ่อยๆจนชำนาญ ความกลัวจะหมดไปเองและจะเปลี่ยนมาเป็นความสนุกแทน เมื่อเราสามารถเอาเครื่องบินบินลงได้จนคล่องแล้ว หน้าที่ของครูฝึกก็เกือบหมดแล้ว ที่เหลือก็คือฝึกความชำนาญเอาเอง 4. ฝึกการบินเลี้ยวขวา - เมื่อมาถึงขั้นนี้แล้วเราก็สามารถบินได้ในระดับหนึ่ง ในวงจรการบินปกติจะบินวนซ้าย แต่ในกรณีฉุกเฉินบางครั้งเราต้องบินเลี้ยวขวา ถ้าไม่เคยฝึกบินเลี้ยวขวาเลยเราอาจจะเกิดอาการหลงทิศได้ ซึงอาจจะเกิดอุบัติเหตุเครื่องบินตกได้ ดังนั้นเราจะต้องฝึกการบินเลี้ยวขวาด้วย เวลาฝึกต้องควรมีครูฝึกอยู่ด้วย เพราะครูฝึกจะสามารถแนะนำเราในการฝึกได้ 5. ฝึกการบินเป็นเลขแปด - เมื่อเราสามารถบินเลี้ยวขวาได้คล่องดีแล้ว ก็ลองฝึกบินเป็นเลขแปด เพื่อฝึกความชำนาญ ระวังหลงทิศด้วยครับ 6. ฝึกการบินลงโดยไม่มีเครื่องยนต์ (Force Landing) - โดยปกติจะเกิดจากความบังเอิญมากกว่า เพราะไม่มีใครอยากจะดับเครื่องยนต์บินลง ข้อแนะนำคืออย่าตกใจ ตั้งสมาธิ แล้วบังคับเครื่องบินบินลงตามปกติ อย่าหิ้วเครื่องบินมากเกินไป ให้สังเกตุอาการของเครื่องบิน ถ้าเครื่องบินเริ่มหมดความเร็ว ต้องปล่อยคันบังคับ Elevator ทันที เครื่องบินอาจจะมาถึง หรือมาไม่ถึงสนามบินก็ได้ ถ้าเห็นว่ามาไม่ถึง ก็หาทางลดความเสียหายให้ได้มากที่สุด การ Force Landing ขึ้นอยู่กับประสบการณ์การบินของแต่ละคน สำหรับผมเจอเหตุการณ์เครื่องดับกลางอากาศมาไม่ต่ำกว่า 10 ครั้งแล้ว ครั้งแรกๆยอมรับว่าตกใจ ไม่รู้ว่าจะทำอย่างไร ทำให้เครื่องบินตกเสียหายไปเยอะเหมือนกัน มีคำถามอีกคำถามหนึ่งถามว่า "ใช้เวลาในการฝึกบินนานแค่ไหน" คำถามนี่ตอบยาก มันขึ้นอยู่กับความสามารถของแต่ละคนครับ บางคนใช้เวลาแค่ 7 วันก็สามารถเอาเครื่องบินบินขึ้นลงเองได้แล้ว บางคนฝึกบินมา 3 ปียังเอาเครื่องบินขึ้นไม่ได้เลย เพราะบินๆหยุดๆตลอด อย่างที่ผมบอกไว้ตอนแรกว่า สิ่งสำคัญที่สุดของกิจกรรมเครื่องบินวิทยุบังคับคือ ต้องมีเวลา อย่างน้อยอาทิตย์ละครั้ง ผมใช้เวลาฝึกบินวงจรในอากาศอยู่ 3 เดือนจึงเริ่มฝึกเอาเครื่องบินขึ้น ปัจจุบันเป็นเวลาหนึ่งปีกว่าแล้ว ผมเพิ่งจะทำได้ครบทั้ง 6 ขั้นตอน แต่ก็ยังต้องหาความชำนาญในการบินต่อไป การเปลี่ยนแบบเครื่องบินก็ต้องฝึกกันใหม่เหมือนกัน เพราะเครื่องบินแต่ละแบบจะมีอาการบินไม่เหมือนกัน ต้องค่อยๆเรียนรู้ แต่ใช้เวลาเรียนไม่นานเหมือนลำแรก สุดท้ายนี้ผมหวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์กับเพื่อนๆบ้าง ขอให้สนุกกับกิจกรรมเครื่องบินเล็กวิทยุบังคับครับ หมายเหตุ ราคาของอุปกรณ์ที่ผมอ้างอิงในบทความเป็นราคาประมาณของผมเอง ซึ่งอาจไม่ถูกต้องนัก กรุณาตรวจสอบกับทางร้านค้าอีกครั้ง Phoenix 21 พฤศจิกายน 2546 Note: Best viewed with Internet Explorer 5 or later version at 800 x 600 pixels