เครื่องตรวจสอบแบตเตอรี่ รุ่นที่ 2

สวัสดีครับ หลังจากผมไม่ได้ปรับปรุงโครงงานทางอิเล็กทรอนิกส์เสียนาน เนื่องจากไม่ค่อยมีเวลาว่างเลย พอดีได้มีเพื่อนนักบินท่านหนึ่งต้องการให้ผมสร้างเครื่องตรวจสอบแบตเตอรี่ให้ โดยต้องการให้ตรวจสอบแบตเตอรี่ได้ทั้งแบบ 4 ก้อนและ 5 ก้อน หลังจากผมสร้างเครื่องตรวจสอบแบตเตอรี่ตามวงจรที่เคยลงไว้ ผมพบข้อผิดพลาดบางประการที่ทำให้การวัดแบตเตอรี่ขนาด 5 ก้อน ไม่ถูกต้อง 100 % ผมเลยทำการศึกษาเพิ่มเติมและทำการปรับปรุงจนได้วงจรเครื่องตรวจสอบแบตเตอรี่ รุ่นที่ 2 โดยมีวงจรดังรูปที่ 1 รูปที่ 1 วงจรของเครื่องตรวจสอบแบตเตอรี่ รุ่นที่ 2 หลักการทำงาน หัวใจของเครื่องตรวจสอบแบตเตอรี อยู่ที่ไอซีเบอร์ LM3914 ซึ่งเป็นไอซีสำหรับแสดงผลบนหลอด LED การทำงานของวงจรเริ่มจาก R2 และ R3 ต่อเป็นวงจรแบ่งแรงดันจากไฟเลี้ยง โดยกำหนดให้แบ่งแรงดันลงมาเหลือ 50 % ของไฟเลี้ยงที่เข้ามา นำแรงดันที่แบ่งมานี้เข้าสู่ IC1 ทางขา 5 จากนั้นผมใช้แรงดันอ้างอิง 1.25 โวลท์ภายในตัวไอซีเองมาเป็นตัวกำหนดค่า Full Scale ให้กับวงจร โดยค่า Full Scale สำหรับแบตเตอรี่ 4 ก้อนอยู่ที่ 5.0 โวลท์ และ 6.2 โวลท์สำหรับแบตเตอรี่ 5 ก้อน โดยมี VR1 และ VR2 ใช้สำหรับปรับค่า Full Scale ให้ถูกต้อง สำหรับ R4 และ R5 ใช้ในการกำหนดค่าแรงดันต่ำสุดที่สามารถวัดได้ โดยผมกำหนดให้อยู่ที่ ค่าแรงดัน Full Scale - 0.9 โวลท์ ซึ่งทำให้ LED แต่ละหลอดแสดงแรงดันที่ละ 0.1 โวลท์ สำหรับแบตเตอรี่ 4 ก้อน ค่าแรงดันต่ำสุดที่ถือว่าแบตเตอรี่หมดอยู่ที่ 4.4 โวลท์ และ 5.5 โวลท์สำหรับแบตเตอรี่ 5 ก้อน ความต้านทาน R1 ทำหน้าที่เป็น Load ให้กับแบตเตอรี่ ทำให้ขณะวัดแบตเตอรี่จะมีกระแสไหลประมาณ 250 mA การสร้าง เริ่มจากการลงอุปกรณ์ตัวเล็กๆก่อน จำพวกความต้านทาน Socket IC ตัวเก็บประจุ ไล่มาจนถึง LED สำหรับ R1 ควรใส่หลังสุด สำหรับการใส่ LED ควรให้ขาโผล่ขึ้นมาจากแผ่นปรินท์ประมาณครึ่งเซนติเมดร และใส่ให้เท่าๆกันเพื่อความสวยงาม อย่าลืมดูสี และขาของ LED ด้วย ใส่ให้ถูกต้อง ตรวจสอบความถูกต้องอีกครั้ง จากนั้นใส่ไอซีลงไปใน Socket IC ใส่ให้ถูกต้องด้วย การปรับแต่ง ในการปรับแต่งความถูกต้องของเครื่องตรวจสอบแบตเตอรี่นี้ เราต้องใช้อุปกรณ์ 2 อย่างคือ โวลท์มิเตอร์ (ถ้าเป็นแบบดิจิตอลจะดีมาก) และแหล่งจ่ายไฟแบบปรับค่าได้ สำหรับขั้นตอนการปรับแต่งมีดังนี้ 1. ตรวจสอบความถูกต้องอีกครั้ง 2. ปรับแรงดันของแหล่งจ่ายไฟไปที่ 5.0 โวลท์ 3. ปรับสวิทช์เลือกแบตเตอรี่ไปที่ 4 ก้อน 4. ต่อไฟจากแหล่งจ่ายไฟเข้าสู่เครื่องตรวจสอบแบตเตอรี่ 5. ต่อโวลท์มิเตอร์ขนานกับ R1 อ่านค่าแรงดันต้องได้ 5.0 โวลท์ ถ้าไม่ได้ให้ปรับแรงดันที่แหล่งจ่ายไฟจนกว่าจะอ่านได้ 5.0 โวลท์ 6. ปรับ VR1 จน LED ทุกดวงติดทั้งหมดพอดี 7. เลื่อนสวิทช์เลือกแบตเตอรี่ไปที่ 5 ก้อน 8. ปรับแรงดันที่แหล่งจ่ายไฟ จนค่าแรงดันที่มิเตอร์อ่านได้ 6.2 โวลท์ 9. ปรับ VR2 จน LED ทุกดวงติดทั้งหมดพอดี 10. ตอนนี้เครื่องตรวจสอบแบตเตอรี่ก็พร้อมที่จะใช้งานแล้ว แผ่นปรินท์ คลิกที่รูปแผ่นปรินท์ข้างล่างเพื่อ Download ไฟล์แล้วนำไปพิมพ์ด้วยเครื่องพิมพ์ลงบนกระดาษขนาด A4 จากนั้นนำไปย่อขนาดลงไปครึ่งหนึ่ง แล้วเอาไปทำเป็นฟิลม์เพื่อไปทำแผ่นปรินท์ได้เลย ลายวงจรนี้เป็นด้านทองแดงแล้ว รูปที่ 2 แผ่นวงจรพิมพ์ด้านทองแดง รายการอุปกรณ์ IC1 LM3914 1 ตัว R1 22 ohm 5 watt 5% 1 ตัว R2, R3 2.2k ohm ¼ watt 1% 2 ตัว R4 470 ohm ¼ watt 1% 1 ตัว R5 1k ohm ¼ watt 1% 1 ตัว R6 10k ohm ¼ watt 1% 1 ตัว VR1, VR2 2k ohm แบบเกือกม้า 2 ตัว C1 47 uF 16V ชนิดอิเล็กทรอไลต์ 1 ตัว D1-D3 LED สีแดง ขนาด 3 มม. 3 ตัว D4-D6 LED สีเหลือง ขนาด 3 มม. 3 ตัว D7-D10 LED สีเขียว ขนาด 3 มม. 4 ตัว D11 Diode เบอร์ 1N4001 1 ตัว อุปกรณ์อื่นๆ กล่อง, Socket IC, สวิทช์ 2 ทาง สามขาตัวเล็ก, แผ่นวงจรพิมพ์, สายไฟ รูปที่ 3 หน้าตาของเครื่องตรวจสอบแบตเตอรี่ รุ่นที่ 2 เมื่อเสร็จเรียบร้อยแล้ว ผมหวังว่าเพื่อนๆคงจะได้รับความสนุกและประโยชน์จากการสร้างเครื่องตรวจสอบแบตเตอรี่นี้บ้างนะครับ ถ้าเพื่อนๆมีปัญหาอะไรติดต่อผมได้ที่ Email: webmaster@hobby-rc.com ผมยินดีให้คำแนะนำครับ Phoenix 20 สิงหาคม 2547 Note: Best viewed with Internet Explorer 5 or later version at 800 x 600 pixels